درس اخلاقگام های اولیه در مسیر اخلاق (قسمت۲)

گام های اولیه در مسیر اخلاق (قسمت۲)

گام های اولیه در مسیر اخلاق (قسمت۲)

در نوبتهای قبل گفتیم که در مباحث اخلاقی نکته هایی وجود دارد که به آنها اولیّات می گوییم و آنها زیربنا هستند و اگر قبل از تحصیل آن ها به مسائل مهم تر اخلاقی بپردازیم، موفقیت چندانی بدست نمی آوریم. لذا اول باید این نکات را در خود تقویت نمائیم . تا اینجا به دو نکته اشاره شده است:

۱-چهره باز و نگاه ملایم.

۲-نظافت و آراسته بودن.

اکنون به ادامه این موارد می پردازیم :

 

۳اعتدال در لباس و زینت

که در این مورد امیرالمؤمنین علیه السلام درتوصیف متقین می فرمایند: ” وَ مَلبَسَهُمُ الاِقتِصاد ” خطبه متقین(۱۹۳). کلمه اقتصاد از ماده “قصد” به معنای میانه است.

امام اشاره فرمودند که پوشش و لباس متقین همراه با اقتصاد است، یعنی معتدلانه عمل می کنند و حدّ میانه را از دست نمی دهند.

انسانها ممکن است در مسئله لباس دچار افراط و تفریط شوند یعنی به جای اینکه لباس در خدمت آدمی قرار گیرد،انسان در خدمت لباس قرار می گیرد و وقت و هزینه های بسیاری را برای بدست آوردن یک لباس که مد روز باشد هدر می دهند و چه بسیار افرادی که لباس های خود را فقط یک بار می پوشند زیرا لباس قبلی در تن آنها دیده شده و شایسته نیست که یک لباس را دو بار بپوشند!

در زمینه اعتدال در لباس و زینت رعایت چند نکته ضروری به نظر می رسد.

الف)پرهیز از لباس شهرت!

پیامبر(صلی الله علیه و آله): « مَن لَبَسَ في الدُّنیا ثَوبَ شُّهرَةٍ اَلبَسَةُ الله ثَوبَ مَذَلَّةِ.»

«کسی که در دنیا لباس شهرت بپوشد، خدا لباس ذلّت و خواری بر او می پوشاند.»

امام صادق(علیه السّلام): «إنَّ الله تبارک و تعالی یُبغِضُ شُهرَةَ اللِباسِ.» «خداوند لباس شهرت را دشمن می دارد.»

ب) معتدل بودن لباس از جهت نوع و قیمت

امیرالمؤمنین (علیه السلام) : «الاقتصادُ نِصفُ المَؤُونَة.» « میانه روی نیمی از هزینه زندگی است.»

پیامبر(صلی الله علیه و آله): « مَنِ اقتَصَدَ اَغتاهُ اللهُ. «هرکه میانه روی کند، خداوند توانگرش گرداند.»

ج) هدف مند بودن یعنی توجه به این نکته که هدف از لباس ۳ نکته مهم است :

۱) رعایت پوشش واجب دینی.            ۲) حفظ بدن از سرما و گرما.               ۳) آراستگی.

و البته افراط و تفریط به هر سه هدف لطمه می زند و با اعتدال می توان هر سه هدف را تأمین نمود.

 

۴-تقدم در سلام

سلام ایجاد انس و الفت می کند،کینه ها و کدورت ها را می زداید، اخم پیشانی را باز می نماید. و به همین جهت توصیه شده است با صدای بلند و واضح و آشکار، سلام کنیم. همچنین سلام پاداش بسیار زیادی دارد که امام حسین علیه السلام فرمودند :

« سلام کردن هفتاد حسنه دارد که شصت و نه تای آن برای سلام کننده و یکی برای جواب دهنده است.»

آری سلام با این همه برکات و حسنات گاهی مورد غفلت قرار می گیرد. پس یکی از اولیات اخلاقی این است که مقیّد باشیم همیشه ما اول سلام کنیم و هرگز از این ارزش مهم غافل نشده و بخل نورزیم که پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرمودند:

« ناتوان ترین مردم کسی است که از دعا کردن ناتوان باشد و بخیل ترین مردم کسی است که از سلام کردن دریغ ورزد.»

همچنین امام صادق(علیه السّلام) فرموده اند : السَّلامُ قبلَ الکلامِ. سلام کنید بعد سخن آغازکنید.

ادامه دارد…

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.