حکمت های نهج البلاغهحکمت۱ : همکاری نکردن در فتنه های باطل

حکمت۱ : همکاری نکردن در فتنه های باطل

حکمت۱ : همکاری نکردن در فتنه های باطل

«کُن فِی الفِتنَة کَابنِ اللَّبُونِ، لَا ظَهرٌ فَیُرکَبَ، وَ لَا ضَرعٌ فَیُحلَبَ»

«در فتنه‌ها مانند بچه شتری باش که نه پشتی دارد که بر آن سوار شوند و

نه شیری (پستانی) دارد که بدوشند و از شیر او استفاده کنند. »

شرح واژگان

۱) فِتنَة: فِتَن ” به معنای داخل‌کردن طلا در آتش است.

هنگامی که بخواهند ناخالصی‌های طلا را جدا کنند، آن را در آتش قرار می‌دهند؛ به این کار «فِتَن» گفته می‌شود.

معانی مختلف فتنه :

الف) امتحان و آزمایش – زمانی که انسان در سختی‌ها و کوره‌های حوادث قرار می‌گیرد؛

« انَّمَا اَموالُکُم وَ اَولادُکُم فِتنَة » (التغابن -۱۵)

ب) بلا و عذاب

ج) آشوب‌های اجتماعی – وقتی در جامعه آشوبی بر پا می‌شود، افرادی که اهل باطل هستند، سوءاستفاده، ظلم و خیانت می‌کنند و از این طریق می‌خواهند آشوب برپا کنند.

حضرت فرمودند: در این آشوب‌هایی که در جامعه پیش می‌آید، همکاری نکنید، و مانند بچه شتری باشید که هیچ‌گونه همکاری ندارد.

۲) اِبنِ اللَّبُونِ: بچه شتری که دو سال را تمام کرده و وارد سال سوم شده است.

این حیوان ضعیف، طوری است که از او هیچ بهره‌ای برده نمی‌شود، نه پشت محکمی دارد که سوارش شوند و نه (پستانی) شیری دارد که آن را بدوشند.

۳) ظَهرٌ: پشت

۴) یُرکَبَ: سواری دهد

۵) ضَرعٌ: پستان

۶) یُحلَبَ: شیر دهد- دوشیده شود.

نگاه کلی  

متأسفانه فتنه، آشوب، فریب کاری و نیرنگ در بین افراد و هم در محیط کار و هم در سطح جامعه، مشاهده می شود پس همه انسان ها در معرض مواجهه با این فتنه ها هستند. در این فرمایش کوتاه، امیرالمؤمنین علیه السلام وظیفه ی ما را در برخورد با فتنه بیان فرموده اند.

آری، هرگز نباید با فتنه و آشوب همکاری نمود، نه بصورت مستقیم، نه غیرمستقیم، نه همکاری مالی و نه همکاری غیرمالی. لذا حضرت می فرمایند : در فتنه ها مانند بچه شتری باش که هیچ همکاری و خدمتی ندارد و البته مفهوم کلام حضرت این است: درجایی که یک طرف حق است، نمی توان بی تفاوت بود و باید از حق دفاع و حمایت نمود.

درس‌ها :

۱) انسان مراقب باشد وسیله سوءاستفاده افراد آشوب‌گر قرار نگیرد.

در بعضی خانواده‌ها دیده می‌شود وقتی عروس جدیدی وارد خانواده می شود، فردی که فتنه‌گر است، کسی را واسطه می‌کند تا رابطه بین این عروس تازه‌ وارد و مادر شوهر را خراب کند و عامل آن ممکن است حسد و کینه باشد. پس نباید دستاویز این افراد قرار گرفت.

و یا آقایی به برادرش که بیمار است کمک می‌کند؛ فرد فتنه‌گر دنبال این است که با سوءاستفاده از این موضوع، به روشی بین این زن و شوهر را خراب کرده و خانم را به این بیانات بکشاند که چه خبره؟ چرا به زندگی خودمون توجه نداری و…

نمونه‌ها در این زمینه، در طول تاریخ فراوان بوده؛ گاه درگیری‌هایی وجود داشته که هر دو طرف باطل بوده‌اند؛ مثلا درگیری‌هایی که بنی امیه و بنی عباس داشتند، از این جمله است. بنی‌عباس ظاهرکار را طوری جلوه می‌دادند که می‌خواهند به نفع اهل بیت علیهم‌السلام کار کنند، ولی به دنبال منفعت شخصی خودشان بودند. در این فتنه، خیلی‌ها فریب خوردند و با آن‌ها همکاری کردند؛ زیرا شعارهایی که می‌دادند و روشی که انتخاب می‌کردند، فریبنده بود.

حضرت می‌فرمایند: « در فتنه‌ها، زمانی که آشوب و باطلی است و هر دو طرف نیز باطل‌‌اند، همکاری نکنید.»

ان شالله در نوبت بعد به ادامه درسهای این حکمت می پردازیم

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.